Κανονισμός Εκλογής Πατριάρχου Αλεξανδρείας 1932. Φάκελλος Β'.

Συλλογή Αρχείων

Περιγραφικά Στοιχεία

ΤΙΤΛΟΣ		Κανονισμός Εκλογής Πατριάρχου Αλεξανδρείας 1932. Φάκελλος Β'.
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ(ΕΣ)		1933-1935
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ		Ο Μελέτιος (Μεταξάκης) αποφάσισε να προχωρήσει στην κατάρτιση Κανονισμού Εκλογής Πατριάρχου Αλεξανδρείας, πράγμα που είχε άλλωστε εξαγγείλει πριν την εκλογή του στον πατριαρχικό θρόνο το 1926. Μαζί με την Ιερά Σύνοδο πρότεινε έναν κανονισμό ο οποίος απέκλειε εντελώς την λαΐκή συμμετοχή στις εκλογικές διαδικασίες. Οι Ελληνικές Κοινότητες ανά την Αφρική αντέδρασαν σθεναρά στην προτεινόμενη αλλαγή και με επιχείρημα την προάσπιση αφενός της ελληνικότητας του Θρόνου και αφετέρου των δικαιωμάτων των λαϊκών στην εκλογή συγκάλεσαν Παγκοινοτικό Συνέδριο τον Ιούνιο του 1933. Στο συνέδριο ορίστηκε ειδική επιτροπή η οποία θα διαπραγματευόταν το περιχόμενο και τη διατύπωση του Κανονισμού με το Πατριαρχείο ενώ ταυτόχρονα θα εξέθετε τις θέσεις των Κοινοτήτων στην Ελληνική Κυβέρνηση για καθοδήγηση και ενίσχυση. Οι διαπραγματεύσεις έληξαν αισίως (με συμβιβασμούς και από τα δύο μέρη και την συνεχή διαμεσολάβηση των ελληνικών προξενικών αρχών) τον Ιούνιο του 1934 - κατά ειρωνία της τύχης μόλις ένα χρόνο πριν από το θάνατο του Μελετίου και την (τρικυμιώδη) εκλογή του Νικολάου Ερμουπόλεως στον Θρόνο του Αγίου Μάρκου. (βλ. Κ0096). Στην εγκύκλιο της ΕΚΑ (14 Ιουνίου 1933) για την διοργάνωση του Παγκοινοτικού Συνεδρίου απάντησαν με (ή χωρίς) διορισμό αντιπροσώπου στο Παγκοινοτικό Συνέδριο οι Κοινότητες: Ζίφτας, Ασσιούτ, Καΐρου, Σιμπίν-ελ-Κομ, Καφρ Ζαγιάτ, Ηλιουπόλεως, Δαμαγχούρ, Μιτ-Γαμρ, Καρτούμ (Σουδάν), Λούξορ, Φακούς, Wadi Halfa, Πορτ Σουδάν, Atbara, Wad Medani, Elobeid, Gedarif, Addis Abeba, Asmara (Ερυθραία), Djibouti, Τάντας, Σουέζ, Φαγιούμ, Χελουάν, Μίνιας, Ζεϊτούν, Ασσουάν, Beni-Souef, Μανσούρας, Καντάρας, Ιβραημίας, Μιχάλλα Κιμπίρ, Προτ-Σάιδ, Ισμαηλίας, Μέρσα Ματρούχ, Βέγχας, Σοχάγκ, Ζαγαζίκ, Ουάδ Μεδάνι, Φακούς, Ντίρε-Ντάουα (Αβυσσηνία), Cape Town, Τύνιδος, Γκενταρέφ (Σουδάν). Στην υποενότητα 2 ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ακόλουθες λίστες: "Ελληνικαί Κοινότητες μετάσχουσαι του συνεδρίου διατηρούσαι ναούς", "Ιεροί Ναοί (Αρχιεπισκοπής και Μητροπόλεων", αλλά ιδιαιτέρως ο πίνακας των Βαθμούχων (ιερέων) που ο Ραδόπουλος αντιγράφει από το Πατριαρχικόν Εγκόλπιον Ημερολόγιον του 1933 με παράθεση του ονόματος και της έδρας τους. Στην υποενότητα 4 αξίζει να σημειωθεί η στάση των Ελληνικών Κοινοτήτων Ασσιούτ και Ζεϊτούν, που αντιδρούν στην επιβολή κανονικού εμβατικίου - θρονικού ως προϋπόθεσης συμμετοχής ενός κοινοτικού ναού στην πατριαρχική εκλογή. (βλ. 19/11/1933 και 11/8/1934 αντίστοιχα) Αξίζει να σημειωθεί η αναφορά στο τεύχος του Πάνταινου (21/7/1932, στήλη "Χρονικά") της τέλεσης 40ήμερου μνημοσύνου του Νέστορα Τσανακλή.
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ		1. "Παγκοινοτικόν Συνέδριον της 25ης Ιουνίου 1933. Εγκύκλιος της Κοινότητος προς τας Ελληνικάς Κοινότητας Αιγύπτου, Σουδάν και λοιπής Αφρικής και απαντήσεις αυτών." Εγκύκλιος της ΕΚΑ σχετικά με την διοργάνωση του Παγκοινοτικού Συνεδρίου στην Αλεξάνδρεία. Επιστολές και τηλεγραφήματα των ανά την Αφρική Ελληνικών Κοινοτήτων σχετικά με την συμμετοχή τους (διορισμός αντιπροσώπου). (1933). 2α." Επιτροπεία Παγκοινοτικού Συνεδρίου και μελέται αυτής επί των σχεδίων". (1933-1934). Πρακτικά (δφα) των συνεδριάσεων της επιτροπής που ορίστηκε από το Παγκοινοτικό Συνέδριο για τη μελέτη του ζητήματος του Κανονισμού Πατριαρχικής Εκλογής (Μάρτιος 1933-Μάιος 1934). Αλληλογραφία (μεταξύ των μελών της επιτροπής, του Έλληνα προξένου και του Πατριάρχη) και σχέδια Κανονισμού Εκλογής Πατριάρχη. (Νοέμβριος 1933 - Ιούλιος 1934). 2β. "Φάκελλος Κανονισμού Εκλογής Πατριάρχου Αλεξανδρείας. Επιτροπή Συνεδρίου Κοινοτήτων". Πρακτικά (δφα) των συνεδριάσεων της Επιτροπής του Συνεδρίου Κοινοτήτων. Αλληλογραφία μεταξύ των μελών της Επιτροπής, των ελληνικών προξενικών αρχών και του Πατριαρχείου. Υπομνήματα μελών της Επιτροπής προς τον πρόεδρο της ΕΚΑ (Μ. Σαλβάγο). Σχέδια του Κανονισμού και παρατηρήσεις επί των σχεδιών (δφα) και από τα δύο μέρη (Πατριαρχείο-Επιτροπή). Τεύχη του περιοδιού Πάνταινος (21/7/1932, 15/6/1933, 21/6/1934, 22/8/1935). Πρακτικά Συνεδρίου Ελληνικών Κοινοτήτων Αιγύπτου, Σουδάν και Λοιπής Αφρικής 25/6/1933 (έντυπο). Διάταξις Πατριαρχική εν Συνόδω περί εκλογής Πατριάρχου Αλεξανδρείας (έντυπο, 1934). 3α. "Επιστολαί τρίτων επί του Παγκοινοτικού Συνεδρίου της 25 Ιουνίου 1933". Τηλεγράφημα και επιστολές (προς την ΕΚΑ, τις ελληνικές αρχές, τον ρπωθυπουργός της Ελλάδας Π. Τσαλδάρη) από πολίτες και σωματεία σχετικά με το πατριαρχικό ζήτημα. (Νικόλαος Δ. Ξυλλάς, Π. Βαφειάδης-Περιοδικον "Πανάγιος Τάφος", Αγαμέμνων Ζάχος, Ελληνική Λέσχη Αλεξανδρείας, Κ. Βρεττός, Γεωργίου, Ένωσις Χριστιανών Ορθοδόξων Παλαιοημερολογιτών Αλεξανδρείας). (1933-1934) 3β. "Επιστολαί μελών Επιτροπής Συνεδρίου". Επιστολές μελών της Επιτροπής του Συνεδρίου προς τον Μ. Σαλβάγο. (1933-1934) 4. "Κείμενον συμφωνίας Πατριάρχου και Υποεπιτροπής Συνεδρίου Κοινοτήτων. Εγκριτικαί απαντήσεις Ελληνικών Κοινοτήτων. Νοέμβριος 1933. Απαντήσεις Ελλην. Κοινοτήτων επί του οριστικού σχεδίου Κανονισμού εκλογής Π/χου". Επιστολές Ελληνικών Κοινοτήτων (χφες, δφες - 1933 και 1934) σχετικά με την εξέλιξη του πατριαρχικού ζητήματος και την τελική έγκριση του κανονισμού εκλογής Πατριάρχη Αλεξανδρείας. Χφο σημείωμα (στενογραφημένο) από συνεδρίαση της Παγκοινοτικής Επιτροπής. 5. "Παγκοινοτικόν Συνέδριον 25ης Ιουνίου 1933. Κατάλογος Παρουσίας αντιπροσώπων και επιδοθέν ψήφισμα. Πρακτικά" Πρακτικά του Συνεδρίου Ελληνικών Κοινοτήτων Αιγύπτου, Σουδάν και Λοιπής Αφρικής (έντυπο, 1933). Ψήφισμα του Συνεδρίου (πρωτότυπο και αντίγραφα), κατάλογος παρουσίας αντιπροσώπων Κοινοτήτων (χφο).
ΘΕΜΑΤΑ		ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΜΕΛΕΤΙΟΣ , ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ , ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΕΚΛΟΓΗ , ΣΥΝΕΔΡΙΟ, ΠΑΓΚΟΙΝΟΤΙΚΟ 1933