Πατριαρχική Εκλογή 1935-1936
Πατριαρχική Εκλογή 1935-1936
Συλλογή Αρχείων
Περιγραφικά Στοιχεία
| ΤΙΤΛΟΣ | Πατριαρχική Εκλογή 1935-1936 | |
| ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ(ΕΣ) | 1926-1936 | |
| ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ | Ο θάνατος του Μελετίου Β άνοιξε νέο κύκλο διαμάχης στους κόλπους των ορθοδόξων του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Αν και ο Μελέτιος προίκισε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας με επικυρωμένο κανονισμό εκλογής Πατριάρχη (τον πρώτο έγκυρο μετά το 1866), το ζήτημα των Συρο-ορθόδοξων αναδύθηκε ξανά στην επιφάνεια και στάθηκε αφορμή να διακοπούν οι εργασίες της Πατριαρχικής εκλογής. Ο Μέλέτιος είχε εκπονήσει δύο κανονισμούς: έναν (1932) που προέβλεπε τον αποκλεισμό των λαϊκών από τις διαδικασίες και έναν δεύτερο (1934) που τους περιλάμβανε, εφάμιλλο με τον κανονισμό με τον οποίο εξελέγη ο Φώτιος και ο ίδιος. Η ουσιαστική διαφορά του κανονισμού του 1934 έγκειται στο ότι οι λαΐκοί δεν συμμετέχουν στο τελικό στάδιο εκλογής του πατριάρχη, αλλά η εκλογή μεταξύ των αναδειχθέντων υποψηφίων γίνεται αποκλειστικά από τα μέλη της Ιεράς Συνόδου. Οι Κοινότητες αντιτάχθηκαν σθεναρά στην προοπτική αποκλεισμού τους από την ανάδειξη Πατριάρχη (βλ. Κ0098, Κ0099) σε αντίθεση με την Αιγυπτιακή κυβέρνηση (για λόγους ηρεμίας του λαού) και τον ίδιο τον Μελέτιο. Όπως και στην εκλογή του Μελετίου, οι Συρο-ορθόδοξοι ήρθαν σε σύγκρουση με το Πατριαρχείο και κατέφυγαν -για προστασία- στην Αιγυπτιακή κυβέρνηση. Η τελευταία, όπως είχε γίνει και το 1926, έθεσε συγκεκριμένους όρους για την τελική αναγνώριση του νέου προσώπου στον πατριαρχικό θρόνο, κάποιους από τους οποίους είχε ήδη ικανοποιήσει ο Μελέτιος. Για άλλη μια φορά έριδα ξέσπασε και μεταξύ του ελληνο-ορθόδοξου πληρώματος με αφορμή τις συντονισμένες κινήσεις των Κοινοτήτων Αλεξανδρείας και Καΐρου να εξασφαλίσουν την υποστήριξη όλων των Ελληνικών Κοινοτήτων Αφρικής στο πρόσωπο του Νικολάου Ερμουπόλεως - πρόσωπο που είχαν υποστηρίξει και στις εκλογές του 1926. Αποτέλεσμα των ενεργειών των Κοινοτήτων ήταν το διάβημα τριών μητροπολιτών της αντίπαλης παράταξης (Λεοντοπόλεως, Νουβίας και Ιωαννουπόλεως) στον Αιγύπτιο πρωθυπουργό και η καταγγελία τους για εκτράχυνση των εκλογικών διαδικασιών (βλ. δημοσιεύματα τύπου). Το διάβημα σε συνδυασμό με το ζήτημα των Συρο-ορθόδοξων οδήγησε την κυβέρνηση στην επιστολή με τους όρους και το πάγωμα της εκλογικής διαδικασίας (Νοέμβριος 1935). Το Πατριαρχείο ήρθε τον Ιανουάριο του 1936 σε διαπραγματεύσεις με τους Σύρους, οι οποίες απέτυχαν. Η εκλογή ορίστηκε τελικά για τον Φεβρουάριο, μέσα σε κλίμα φανατισμού του Τύπου, και τελικά αναδείχθηκε ο Νικόλαος. Η εφημερίδα Ανατολή υποστήριζε τον Χριστόφορο Λεοντοπόλεως, η Κλειώ καταφερόταν φανατικά εναντίον του και η Εφημερίς στήριζε τις θέσεις της ΕΚΑ, και επομένως τον Νικόλαο. Βλ. επίσης Κ0069, Κ0098, Κ0099. Στα παροικιακά πένθη, αξίζει να σημειωθεί ο θάνατος του Κωνσταντίνου Χωρέμη (2 Δεκεμβρίου 1935, αναγγελία την επομένη στην "Κλειώ"), κεφαλή του οίκου Χωρέμη-Μπενάκη και ιδρυτή του Χωρέμειου Ραδιολογικού Κέντρου του Νοσοκομείου. | |
| ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ | 1. "Πατριαρχική εκλογή 1935-1936. 1.Σχετική αλληλογραφία, 2.Γενική Συνέλευσις, 3.Εκλογή εκλεκτόρων, 4. Υπομνήματα" Αλληλογραφία μεταξύ του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και της ΕΚΑ σχετικά με την εκλογή των Κτητορικών Αντιπροσώπων για την εκλογή του νέου Πατριάρχη. Αλληλογραφία της ΕΚΑ με τις Ελληνικές Κοινότητες Αιγύπτου, Σουδάν και λοιπής Αφρικής για το ίδιο θέμα και γενικά για την στήριξη κοινού υποψηφίου Πατριάρχη. Απόσπασμα της Γενικής Συνέλευσης της ΕΚΑ με τα ονόματα των 9 Κτητορικών αντιπροσώπων της. Επιστολές της ΕΚΑ προς τα μέλη της με θέμα την εκλογή των Ενοριακών Αντιπροσώπων. Έντυπο της Λεοντοπολικής παράταξης για την εκλογή των Κτητορικών Αντιπροσώπων. Σειρά επιστολών της ΕΚΑ προς τις Κοινότητες Νοτίου Αφρικής (Λεοντοπολικής παράταξης) για να αλλάξουν αντιπρόσωπο στην Πατριαρχική εκλογή και να ορίσουν κάποιον που να στηρίζει τον Ερμουπόλεως Νικόλαο. Επιστολή (αντίγραφο, δφο) του υπουργού εσωτερικών της Αιγύπτου, Tewfick Nassim, προς τον Τοποτηρητή Θεοφάνη Τριπόλεως με σαφή αιτήματα της κυβέρνησης προκειμένου να αναγνωριστεί ο νέος Πατριάρχης. Σχέδιο απαντητικής επιστολής του Τοποτηρητή. Επιστολές ΕΚΑ προς τον Τοποτηρητή και τον πρεσβευτή της Ελλάδας Β. Δενδραμή με θέμα την αναστολή της Πατριαρχικής εκλογής. Επιστολή ΕΚΑ προς όλες τις Ελληνικές Κοινότητες με θέμα την αναστολή της Πατριαρχικής εκλογής και πρόταση για σύγκληση Παγκοινοτικού Συνεδρίου. Αντίγραφα τηλεγραφημάτων διαμαρτυρίας των Ελλ. Κοινοτήτων για την αναστολή της Πατρ. εκλογής. Επιστολή του Δενδραμή προς το Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας με συνημμένη μελέτη του Ν. Βατιμπέλα σχετικά με το Πατριαρχικό ζήτημα και το δικαίωμα παρεμβάσεως της Αιγυπτιακής Κυβέρνησης. Αλληλογραφία ΕΚΑ και Τοποτηρητή για την συνέχιση (ή μη) των εργασιών εκλογής. Εγκύκλιος του Μ. Καζούλλη προς τους Ενοριακούς και Κτητορικούς Αντιπροσώπους Αλεξανδρείας για σύγκληση συνελεύσεως - πρακτικά συνέλευσης. Ψηφοδέλτιο συνδυασμου Νικολάου Ερμουπόλεως. Εγκύκλιος προς όλους τους αντιπροσώπους στην Πατριαρχική εκλογή για τις αποφάσεις της συνέλευσης Κτητορικών και Ενοριακών αντιπροσώπων. Αντίγραφό της και στην κληρικούς εκλέκτορες. Επιστολές αντιπροσώπων προς την ΕΚΑ. Επιστολή της Λεοντοπολικής παράταξης (δημοσιεύθηκε και στην εφημερίδα Ανατολή). Επιστολή ΕΚΑ προς όλες τις Ελλ. Κοινότητες όπου ανακοινώνεται το όνομα του νέου Πατριάρχη, Νικολάου Ε. Ευχαριστήριες επιστολές της ΕΚΑ προς τους επιτρόπους Ροδοκανάκη, Ρούσσο και Καζούλλη για την συμμετοχή τους στην οργάνωση των εργασιών της ΕΚΑ στην Πατριαρχική εκλογή. 2. "Διαμαρτυρία Ελληνικών Κοινοτήτων δια την υπό της Ιερ. Συνόδου αποφασισθείσαν αναβολήν της Πατριαρχικής Εκλογής και απόφασις συγκλήσεως Παγκοινοτικού Συνεδρίου". Επιστολές και τηλεγραφήματα Ελληνικών Κοινοτήτων με θέμα την αναβολή της πατριαρχικής εκλογής. Κατάλογος Κοινοτήτων που τάσσονται στο πλευρό της ΕΚΑ για την υποψηφιότητα του Ερμουπόλεως Νικολάου. Αλληλογραφία με θέμα την σύγκληση Παγκοινοτικού Συνεδρίου (ως μέτρου πίεσης για τη συνέχιση των εργασιών εκλογής). 3. "Παραρτήματα Πανταίνου και εγκύκλιοι Πατριαρχείου". Παραρτήματα του Πανταίνου (1926, 1935 - για το ζήτημα των Σύρων και την εκλογή κτητορικών και ενοριακών αντιπροσώπων), εγχειρίδιο του κληρικού Συνέσιου Λεοντοπολίτου υπέρ της Λεοντοπολικής παράταξης και εγκύκλιος του Πατριαρχείου με τους εκλογικούς καταλόγους των εκλογέων που θα ψηφίσουν τους ενοριακούς αντιπροσώπους Αλεξανδρείας. 4. "Συνέντευξις κ. Ρούσσου μετά του Υπουργού Δικαιοσύνης και του Συμβούλου Αιγ. Κυβερνήσεως". Έκθεση που υπέβαλε ο Γεώργιος Ρούσσος στον Μελέτιο Β' μετά την συνάντησή του με τον Υπουργό Δικαιοσύνης και τον Άγγλο νομικό σύμβουλο της Αιγυπτιακής κυβέρνησης με θέμα τον κανονισμό της Πατριαρχικής εκλογής. 5. "Επιχειρήματα κατά της αναμίξεως της Αιγυπτιακής Κυβερνήσεως εις το ζήτημα του Κανονισμού της Εκλογής Πατριάρχου". Δύο φύλλα της εφημερίδας Κλειώ (3 και 4 Δεκεμβρίου 1935). 6-7. "Πατριαρχική εκλογή. Α:1935, Β:1935-1936" Αποκόμματα των εφημερίδων Ανατολή, Εφημερίς, Ταχυδρόμος, Κλειώ, Σφιγξ, Φως με όλο το χρονικό της Πατριαρχικής εκλογής μέχρι την ανάδειξη του νέου Πατριάρχη. | |
| ΘΕΜΑΤΑ | ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ , ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΕΚΛΟΓΗ , ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ε , ΣΥΡΟ-ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ |