Μελέται επί της οργανώσεως των εν Αιγύπτω Ελληνικών Κοινοτήτων. Έκθεσις Νικ. Βατιμπέλα-1932.

Συλλογή Αρχείων

Περιγραφικά Στοιχεία

ΤΙΤΛΟΣ		Μελέται επί της οργανώσεως των εν Αιγύπτω Ελληνικών Κοινοτήτων. Έκθεσις Νικ. Βατιμπέλα-1932.
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ(ΕΣ)		1919-1932
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ		Το 1919 η ΕΚΑ αποφάσισε να τροποποιήσει τον Κανονισμό της (του 1887) κυρίως λόγω της επικείμενης πολιτειακής αλλαγής στην Αίγυπτο. (Το 1919 σημειώθηκε επανάσταση ενώ η χώρα ήταν ακόμη υπό βρετανική διοίκηση. Η Αίγυπτος έγινε ανεξάρτητο βασίλειο το 1922). Η ΕΚΑ αποφάσισε να μεταβάλλει τον κανονισμό της και την υπόστασή της (νομικό καθεστώς και σχέση με το ελληνικό κράτος), φοβούμενη ενδεχόμενη κατάργηση των διομολογήσεων και θέλοντας να προστατευθούν οι περιουσίες των Αιγυπτιωτών. Έγιναν ειδικές μελέτες για την μεταβολή του κανονισμού και τα θέματα που προέκυψαν θεωρήθηκε σκόπιμο να συζητηθούν με εκπροσώπους και των άλλων Κοινοτήτων. Συγκροτήθηκε το Ά συνέδριο ελληνικών κοινοτήτων με αντιπροσώπους των κοινοτήτων Αλεξανδρείας, Καΐρου (Α. Πεζάς), Ζαγαζίκ (Ιω. Γουριώτης), Μανσούρας (Ιω. Γουριώτης), Σουέζ (Κ. Ζαχαριάδης), Ισμαηλίας (Εμμ. Εμίρης και Κ. Μανωλάκης), Ιβραημίας ((Ευάγγ. Σιρδάρης), Τάντας (Ματσούκης), Μίνιας (Μ. Σαράφης), Μιτ-Γαμρ (Κ. Μαύρος), Ζίφτας (Κ. Μαύρος), Φαγιούμ, Σιμπίν-ελ-Κομ, Λούξορ (και για τις προηγούμενες δύο ο Μ. Σαλβάγος), Δαμαγχούρ (Σπ. Λιβιεράτος), Καφρ-ελ-Ζαγιάτ (Ν. Βατιμπέλας) και Φακούς (Καραγιάννης). Στη συνέχεια εστάλη επιστολή της ΕΚΑ στο υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας εκθέτωντας σκέψεις και προτάσεις (σε μορφή άρθρων νομοσχεδίου) που θα μπορούσαν να υιοθετηθούν από την ελληνική κυβέρνηση ώστε να ενισχυθούν οι δεσμοί κράτους-παροικιών, να αναληφθεί από το πρώτο η γενική εποπτεία με διατήρηση της αυτονομίας των τελευταίων και σκοπό την προστασία του απόδημου ελληνισμού (οικονομική-περιουσιακή). Καμία κίνηση δεν έγινε από την πλευρά της ελληνικής κυβερνήσεως και το 1931 η ειδική επιτροπή κανονισμού που ορίστηκε από την ΕΚΑ παραδίδει το σχέδιο του νέου κανονισμού της Κοινότητας (μεταβολές). Το 1932, με αφορμή την οικονομική στενότητα της ΕΚΑ και την αδυναμία να συνεχίσει απρόσκοπτα το έργο της (χρηματοδότηση σχολείων, νοσοκομείων, κ.λπ) συγκλήθηκε γενική παροικιακή συνέλευση παρουσία του πρέσβη της Ελλάδας και του Πατριάρχη Μελετίου Β' (βλ. Κ0063). Μετά την συνέλευση, ο νομικός σύμβουλος της ΕΚΑ Ν. Βατιμπέλας συνέγραψε μια γνωμοδότηση για τα θέματα που τέθηκαν η οποία και δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ταχυδρόμος-Ομόνοια. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο σχέδιο του νέου Κανονισμού της ΕΚΑ (το οποίο και επικυρώθηκε) έγινε μια ουσιώδης μετατροπή στον ορισμό των μελών της ΕΚΑ (που είχαν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι) και των απλών συνδρομητών. Συγκεκριμένα, μέλη μπορούσαν να είναι μόνο οι Έλληνες υπήκοοι και όχι οι 'Ελληνες το γένος αλλά υπήκοοι άλλου κράτους όπως προέβλεπε ο Κανονισμός του 1887 (βλ. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, τευχ. 190/1887). Επομένως, οι Δωδεκανήσιοι, οι Κύπριοι αλλά και οι Έλληνες Αιγυπτιακής υπηκοότητας δεν είχαν δικαίωμα να εκλέγονται στην Επιτροπή ούτε όμως και να ψηφίζουν. Η μετατροπή αυτή δημιούργησε, κατά το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, κώλυμα στους χειρισμούς του Πατριάρχη με τους Συρο-ορθόδοξους και την Αιγυπτιακή κυβέρνηση κατά την συγκρότηση Κανονισμού εκλογής Πατριάρχη καθώς το δικαίωμα απόφασης στην εκλογή διεκδικούσε δυναμικά και με πλειοψηφία έναντι των Συροορθοδόξων μια οργάνωση (ΕΚΑ) ουσιαστικά του εξωτερικού (Ελλαδική) από όπου είχε αποκλειστεί το ημεδαπό και ελληνικό το γένος ορθόδοξο πλήρωμα (βλ. "Συνοπτική ιστορία του ζητήματος του κανονισμού εκλογής Πατριάρχου Αλεξανδρείας", Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, 1933). Η απαρέσκεια του Μελετίου Β' για την εξέλιξη αυτή διατυπώνεται και στην παρέμβασή του κατά την Γενική Συνέλευση της ΕΚΑ για τα οικονομικά (Κ0063, όπου εκφράζει φόβους για διαίρεση των Ελλήνων και προτείνει την ένωση όλων υπό το Πατριαρχείο) η οποία ξεσήκωσε την μήνιν του Τύπου. Η αλλαγή του κανονισμού της ΕΚΑ προτάθηκε κυρίως από τον Εφέτη Κ. Βρυάκο (βλ. Κ0098) και σκοπό είχε, με την μετατροπή σε αποκλειστικά ελληνικού/ελλαδικού χαρακτήρα οργανισμό, την προστασία της ελληνικής κυβέρνησης σε περίπτωση κατάργησης προνομίων (π.χ. διομολογήσεις).
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ		"Μελέται επί της οργανώσεως των εν Αιγύπτω Ελληνικών Κοινοτήτων". "Έκθεσις Νικ. Βατιμπέλα-1932": Φύλλο της εφημερίδας Ταχυδρόμος-Ομόνοια και αποκόμματα των εφημερίδων Κλειώ, Φωνή, Φως, (Αύγουστος 1932) με αναφορές στα Κοινοτικά ζητήματα όπως συζητήθηκαν στην συνάντηση των μελών στην Τοσιτσαία Σχολή. Πρακτικά Α' Συνεδρίου Κοινοτήτων Συνταχθέντα παρά Ρ. Ραδόπουλου (Νοέμβριος 1919, δφο). Επιστολή της ΕΚΑ προς τον υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας με προτάσεις (σε μορφή άρθρων νομοσχεδίου) που θα ενίσχυαν τους δεσμούς κράτους - παροικιών (δφο) Σχέδιον νέου Κανονισμού της ΕΚΑ (1η Μαΐου 1931, δφο). Γνωμοδότηση "Επί των ζητημάτων των αφορόντων την Κοινότητα" του Νικ. Βατιμπέλα (δφο) και φύλλο εφημερίδας Ταχυδρόμος-Ομόνοια (2/8/1932) με τη δημοσίευση της γνωμοδότησης.
ΘΕΜΑΤΑ		ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ , ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΑ-ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ-ΛΟΓΟΔΟΣΙΕΣ , ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ 1919